Tamatkiuniq Aturniq

Niqiqhiurniq angunahuartutuqauvluni kihiani nattiit amiit aannuradjiliurtaaqtut kamiliuqtaaqhutiklu. Hapkuat aannuraat niuviqtauvakhutik nunaqatigiiktuni, terminus Kaanatami hilamullu. Uqhua amihut atuqtauvakhutik. Hamna uqhua uqquuhiqituanguuvluni qaumayuunguvlunilu ikulahimagaangat mikiyunnuamik aturaangat, ahinungayuamilu atuqtaulaaqhunittauq hukhamut.

Ilangi nattiup niqaa niripkaivagaillu qinmiqtuqtuuyartuni. Huli niqitqikhutik nakuuvlutiklu qinminut. Nutaqqavut ulapqivakhutik inuit pitquhirivlutik nattiup taliruanga hauniit hiamakuut amingit. Amia hauniallu atuqtauttaaqhutik hanauyarniq huliyakhainit.
 

NIQIT NIQITQIKTULLU

Ukiuqtaqtup hilaryuanga qaayurnayuaqhutik ungahikpiaqhutiklu ungallant Nunavunmi, hivumuuqtauvlutik manikhaliurtunit aallatqiiktut huli akihautiqaqhutik ublumi. Nauhilaittutiklu nunami, huraat nunamiuttat niqikhiungutuavlutik. Hamna “nunamiuttat” niqinnarikput ikayuutauvakhuni aahiiti niqinut, niqitqikkamik, naamatqiyauvlutik niqitqiuvlutik situamiuttanik Kaanatam hiqinirmiuttat akituvallaarniqhutik niuviriami.

Hivun’ngani, nattiup niqaa niriyaunginnaraluaqqut, Europemi muqpauyaqtut. Hivun’ngani 1700s, minihitaq aturluaqhimavagaa makpiraaqpakmi titiraqhimayuq qin’ngautik “Ublumi nattiqhaptik aittuqtigut.”

Tiritqulgit nattiit huli niqitqiktuuvluni inuit pitquhiita. Ublumi niqituanguuvluni inuinnainut Nunavunmiunut 25 nik ungahingnia. Nattiq niqaa huli niqitqiktuuvluni. Timinut hakugingniqhautilik, aahiit uqhuaniklu, timinut hakugingniqhautilgit. Nattiup niqaa Umiika-3, aallamik uqhulik uummatigut ikayuutauvluni, iiyaqtuutiliklu, takpikhilaaqhutik aniqhaatqittialaaqhutiklu. Taamna nattiup uqhua aungnut nakuurpiaqhunittauq. Nattiup niqaa niuviqtauyuittuni, kihimi avguumattiaqtauvaktut ilagiiktunut nunaqatigiiktunullu.
 


Aannuaraaq

Nattirnit ihumaliraangami, niqaa ihumalraaqtara, amialu ihumagivaktatka. † Quyaginnaq hanagiami nattirnit aliagiyara, pualuliurniq, iluvualiurniq, kamingmiklu, kamiit pitquhituavut”.
– Elisapee Kilabuk, Seamstress, Iqaluit, Nunavut

QAAYURNAQPIAQTUMI AANNURAANGI

Amiit huradjat atuqtauvagait aannuraaliurnirnut ilitquhihuavut Ukiuqtaqtup inuudjutaanik. Huraat amiingit puhitaalu angunahuarutauvaktut ingilraagut qaayurnaqpiaqtumi uvani Ukiuqtaqtumi tamaniryuaraaluk.

Pinniqutikhat ilitquhikhainlu Nunavunmiunut, kihiani ihumagilluarnaqtuq ilaa taamna annuraaq uqquunguvluni.†Annuraat kamiillu hanayauhimayut qaayurnaqpiaqtukhamut. Aanuraat aniqhauktuuvlutik panilairiangani, kihiani anurimut tigummilaaqhutik kinipaumavlutik. Hamnalu hakugikpiaqhutik. Aallat annuraaliukhaa adjikiiqangittut pitquhituangit Inuit aannuraangit ilitquhiingillu.

NATTIIT AMMIQILIQINIQ UPALUNGAIYAUT

ClothingNattiit amiingit miqhurnahuartinnagit annuraaliurnirnut, amiinga tataniqtakhauvluni. Amia halummaqtakhauyuq imatqiktumi taimaa aunga ahivaqtiriangani, taryua uqhualu. Qaanganut nalahimavagait qiyungmi uqhua amiiyaqhugu ulumut, arnaup pilautaa taidjutiqaqtuq ulu mit. Uaqtaaraangamit ammiqitaaraangallu tahitiqpagait paniqhiivingmut hilami -paniqhittiriami-. Panittiaraangat amiit tamurtauvagait tutivagailuniit qirattiirnahuaqhugu.

Amigaittunik nattiit amiingit ikayuutauvlutik, niuviqtauvakhutik Avatitiliriniq Havaktiinut uvani Nunavutiup Gavamangi aulaqtitauvakhutik qallunaat nunaani niuviqtaugiangani. Ilait amiit qivliqtiqhimavagait kaluyauvagait ahinit utirtaulutik Nunavunnmut anuraaliurnirnut.

 

 

 

img